Spijsvertering systeem: wat gebeurd er met een hap eten?

Ons darmkanaal regelt onze ‘binnenwereld’. De perfect uitgevoerde werkzaamheden starten bij de mond, het portaal naar de wereld van onze darmen. Ons darmkanaal is daarom een onderschatte factor als het gaat om een snelle transformatie. In deze nieuwe blog van WE ARE – personal training Uden en Schijndel duiken we dieper in op ons spijsvertering systeem!

De start van het darmkanaal

De ingang van onze spijsvertering heeft veel te bieden, wist je dat? De start van onze spijsvertering start namelijk in onze mond, een gebied vol superlatieven. Deze ingang heeft een aantal geheimpjes!

Ten eerste zijn het onze vier speeksel puntjes. Deze puntjes kan je voelen met je tong. Als je goed voelt, voel je een kleine verhoging in je wang tegenover de bovenste rij tanden. Hier zitten er twee verstopt die jij al je hele leven meedraagt zonder dat je het wist. De overige twee zitten onder onze tong.

Uit deze speeksel puntjes komt speeksel maar tussen deze puntjes zit een groot verschil! De speeksel puntjes in de wang produceren alleen speeksel als hier aanleiding voor is, denk bijvoorbeeld aan het moment wanneer er eten in onze mond komt. De speeksel puntjes onder onze tang produceren continu speeksel. Jouw hoofd speekselklier produceert wel tot 1 liter speeksel per dag! Deze aanmaakt wordt ’s nachts geremd. Stel je voor iemand die op zijn kussen sabbelt en 1 liter speeksel produceert..

Speeksel is eigenlijk niets anders dan gefilterd bloed. Het bloed wordt namelijk gefilterd in de speekselklieren. De rode bloedcellen worden hier een halt toegeroepen omdat we deze niet nodig hebben in onze mond maar in onze aderen.

Wist je dat onze speeksel een geheim heeft om ervoor te zorgen dat we altijd kunnen eten zonder pijn wanneer we toch kleine wondjes in de mond hebben? Speeksel bevat namelijk de stof opiorfine! Deze natuurlijke pijnstiller is sterker dan morfine. Wat voelt je als je een keer slikt wanneer je keelpijn hebt? Precies, een soort verlichtend gevoel! Opiorfine!

Naast opiorfine bevat ons speeksel ook mucrine. Deze stof beschermt onze mond tegen teveel foute bacteriën. Je moet het zien als dat er een spinnenweb aan mucrine in je mond wordt gemaakt zoals spinnen doen en eenmaal gevangen in dit web worden deze foute bacteriën gedood voordat ze ons kunnen aanvallen. Zowel opiorfine als mucrine zijn goed in balans anders zouden we een overdreven ontsmetten mond krijgen die volledig verdoofd is!

Het tweede grote geheim zit hem in gedeeltes die we eigenlijk niet kunnen zien. Het gaat namelijk om je tong wortel! Je kunt deze wel voelen als je helemaal achteraan je tong kunt komen met je vinger zonder over te moeten geven! Je voelt hier wat ‘bobbeltjes’. Deze bobbeltjes testen alles wat er naar binnen gaat; eten, drinken maar ook lucht. Zij vallen de gevaarlijke stofjes aan die bijvoorbeeld keelpijn veroorzaken. Deze ‘bobbeltjes’ is een nieuwsgierige hotspot van ons lymfeweefsel. Het doel is simpel: het aftasten van alles wat onbekend is en dit aanvallen met immuuncellen.

De sterkste spier van ons lichaam; de kaak, bevindt zich ook in onze mond. Samen met de tong verricht hij superieur werk. Met onze kaken kunnen we per kies een druk uitoefenen van wel tachtig kilo (!!) zodat ons voedsel goed wordt vermalen. Onze tong dient als coach. Wanneer er voedsel niet goed tussen de kiezen komt stuurt de tong het voedsel de juiste weg. Is het voedsel goed genoeg gemalen pakt de tong ongeveer 20 milliliter voedsel en stuur hem richting slokdarm.

De samenstelling van onze darmen

Vanaf onze mond komen we in onze slokdarm terecht en vervolgens in onze maag. De rechterkant van onze maag is korter dan de linker. We vervolgen onze weg met een zeven meter lange dunne darm die tot slot overgaat in onze dikke darm. Hieraan hangt dan weer een nutteloze blinde darm. Weinig tot geen charme dus vanuit onze darmen maar vergeet niet dat deze wereld complex en wonderbaarlijk is!

1. De slokdarm

Na onze mond komen we als eerst in onze slokdarm terecht. De slokdarm is ongeveer 30 cm lang en 2 cm breed en het duurt ongeveer vijf tot zes seconden voor een hap voedsel om deze 30 cm af te leggen. Als de hap eraan komt beweegt de slokdarm als een soort wave in een stadion. De slokdarm plugged in in de rechterkant van onze maag in. De slokdarm ziet er in eerste instantie gekker uit dan hij is. In de slokdarmwand zitten allemaal kleine spieren die onze voedsel transporteren van mond naar maag. Wanneer we deze spieren zouden uitrekken zouden ze eruit zien als een telefoondraad. Het stukje voedsel wordt stukje voor stukje naar beneden geduwd. Dit noemen we peristaltische bewegingen.

2. De maag

Via de slokdarm komen we in de maag terecht. De maag zit vaak niet op de plek waar de meeste mensen denken. De plek: vlak onder de linkertepel en eindigt onder het rechter ribboog. De ene kant van de maag is veel langer dan de andere kant. Er zitten tevens grote vouwen in de maag; de Quasimodo van de spijsvertering. Maar de maag is super slim en doordat hij deze vorm aanneemt kan hij twee dingen onderscheiden. Vloeistof en vast voedsel. Vloeistoffen kunnen direct via de rechterkant door richting de dunne darm terwijl vast voedsel wordt tegengehouden en via de linkerkant eerst in de kneed molen terecht komt. Naast dat de maag niet op de plek zit waar de meeste mensen denken is hij ook veel beweeglijker. Zolang er eten in de maag terecht komt kan hij steeds verder uitrekken, plaats voor iedereen! Emoties zoals stress kunnen dit proces verstoren en vandaar dat sommige mensen ‘geen hap door hun keel’ krijgen wanneer ze veel stress ervaren. Wanneer de hap eten in de maag is versnelt de maag zijn beweging en gooit het eten tegen de maagwand aan die vervolg weer terug glijdt: retropulsie. Als dit gebeurd zetten ook de darmen hun wanden ook in werking waardoor er plaats gemaakt wordt voor nieuwe deelnemers, gevolg: een toiletbezoek!

3. De dunne darm

Na onze maag komt een drie tot zes meter lange dunne darm. Hier begint de spijsvertering reis pas echt. Happen eten verdwenen hier helemaal in de wand van onze darmen zoals de kinderen in de kledingkast bij de film Narnia. Van de binnenkant is deze darm glanzend, nat, roze en een beetje zacht. Verbazingwekkend schoon! Wanneer we het bekijken op minuscuul niveau zien we miljoenen vlokjes. Op deze vlokjes zitten wéér vlokjes, vlokjes op vlokjes dus! De belangrijkste fase van de spijsvertering vindt plaats in deze darm. Het voedsel wordt door middel van schaartjes (lees: enzymen) geknipt tot het voedsel net zo klein is als onze lichaamscellen. Op elk vlokje van de dunne darm zit dan weer een bloedvaatje, dat wordt gevoed door de deze moleculen (verteerd voedsel). Alle vaten van de dunne darm komen bij elkaar en stromen richting onze lever.

Op naar de dikke darm of toch niet? Onze dunne darm houdt van een schone werkplek. Een uur nadat de dunne darm iets heeft verteerd begint hij zichzelf schoon te maken (= migrerend motorisch complex). Je hoort dit wel eens: het knorren van je maag (maar dat zijn je darmen!).

4. De dikke darm

Via het uiteinde van de dunne darm en de klep van Bauhin volgt de dikke darm. De dikke darm ligt als een schilderijlijstje om de dunne darm heen. De dikke darm neemt de tijd voor alles wat na het voorgaande proces is overgebleven en verteert dat helemaal. Hij wordt zo drie tot vier keer per dag actief om het overgebleven deel naar voren te duwen tot aan de uitgang bereikt is. Restanten van eten worden ongeveer zestien uur lang nog een keer bewerkt in de dikke darm. Belangrijke stoffen zoals calcium kunnen hier pas echt worden opgenomen. In de laatste meter dikke darm wordt ook het water,- en zouthuishouding geregeld. Ook in de dikke darm stuurt via bloedvaatjes zijn stoffen richting de lever. Gemiddeld duurt deze hele reis van hap tot poepen gemiddeld één dag. Dit scheelt per persoon afhankelijk van de gezondheid van je darmen.