Stress en sporten: waarom bewegen dé remedie is

Wat houdt stress in?

Stress is kortgezegd een gevoel van druk of spanning. Het wordt over het algemeen als 'slecht' gezien, maar dat is niet helemaal terecht: stress zet je lichaam in een staat van paraatheid, wat je juist beter laat concentreren en sneller laat reageren. Door stress komen drie stresshormonen vrij: adrenaline, noradrenaline en cortisol. Adrenaline en noradrenaline verhogen je hartslag en bloeddruk en stuwen zuurstof naar spieren, hart en hersenen. Cortisol breekt eiwitten in je spieren af tot aminozuren die worden omgezet in glucose — energie die het lichaam meteen kan gebruiken. Daardoor stijgt ook je bloedsuikerspiegel, terwijl je immuunsysteem en spijsvertering tijdelijk worden vertraagd. Herken je het gevoel dat je op drukke dagen minder eet zonder echt honger te voelen? Dat is precies deze reactie.

Zolang stress kortdurend (acuut) is, is dit een gezond mechanisme. Blijft het langdurig aanhouden (chronisch), dan heeft dat wel degelijk negatieve gevolgen: een blijvend hogere hartslag en bloeddruk verhogen het risico op hart- en vaatziekten, een verstoord immuunsysteem en spijsvertering brengen extra gezondheidsrisico's met zich mee, en langdurige stress kan zelfs je huid, libido en vruchtbaarheid beïnvloeden.

Ook mentaal tikt langdurige stress door: je kortetermijngeheugen en concentratievermogen nemen af, en een hoge cortisolwaarde maakt je vatbaarder voor depressies en angststoornissen. Wanneer de nieren door chronische stress uitgeput raken en de cortisolaanmaak instort, kan dit uiteindelijk zelfs leiden tot een burn-out.

Stress: de silent killer voor je vetverbranding

Naast de bekende effecten op geheugen en gemoed heeft chronisch hoge cortisol nog een minder bekend gevolg: het werkt tegen je vetverbranding. Cortisol stimuleert de opslag van vet, met name rond de buikstreek, en verhoogt tegelijk je eetlust. Wie afvalt of gespierder wil worden zonder stress serieus te nemen, werkt daardoor voortdurend tegen zichzelf in — hoe goed het voedingsschema of trainingsschema ook is.

Waarom sporten stress vermindert

Tijdens het sporten komen meerdere gelukshormonen vrij: dopamine, serotonine en endorfine. Dopamine geeft een tevreden en voldaan gevoel en zorgt voor extra motivatie. Endorfine geeft een gevoel van euforie en werkt daarnaast pijnonderdrukkend. Serotonine beïnvloedt je humeur en welzijn, en stimuleert bovendien je geheugen en een diepere slaap.

Sporten heeft ook een positief effect op je hersenen. Door genoeg te bewegen ontstaan nieuwe verbindingen in onder andere de frontale kwab — het gebied dat een rol speelt bij fysieke bewegingen, beoordelingsvermogen en denkvermogen — terwijl bestaande verbindingen gehandhaafd blijven.

Daarnaast verhoogt sporten de activiteit van de hippocampus. Die heeft een remmende werking op de hypothalamus, wat weer de productie van cortisol afremt. Zo sluit de cirkel: bewegen is een van de directste manieren om je cortisolniveau — en daarmee je stress — omlaag te brengen.

Vijf manieren om stress te verlagen

Deze vijf manieren verlagen de cortisolwaarden in je lichaam en verkleinen de kans op de langetermijngevolgen van chronische stress.