Wat gebeurt er met een hap eten, en met een glaasje?

De mond: waar het begint

De start van onze spijsvertering ligt in de mond. Vier speekselklieren produceren speeksel — twee in de wang, die alleen speeksel maken zodra er eten in je mond komt, en twee onder je tong, die continu speeksel produceren. Samen goed voor tot een liter per dag, geremd tijdens de nacht.

Speeksel is eigenlijk gefilterd bloed: de rode bloedcellen worden tegengehouden omdat je die niet nodig hebt in je mond, maar in je aderen. Het bevat ook opiorfine, een natuurlijke pijnstiller die sterker is dan morfine, en mucine, dat je mond beschermt tegen schadelijke bacteriën.

Achteraan je tong zit je tongwortel, bezaaid met lymfeweefsel dat alles test wat naar binnen gaat — eten, drinken, lucht — en gevaarlijke stoffen aanvalt. En je kaak, de sterkste spier van je lichaam, kan per kies een druk van wel tachtig kilo uitoefenen om je voedsel te vermalen.

De slokdarm

Ongeveer 30 cm lang en 2 cm breed. Het duurt vijf tot zes seconden voor een hap voedsel om deze afstand af te leggen, aangedreven door peristaltische bewegingen — kleine spieren in de slokdarmwand die het voedsel stukje voor stukje naar beneden duwen.

De maag

Zit vlak onder je linkertepel en eindigt onder je rechter ribboog — niet waar de meeste mensen denken. De maag onderscheidt vloeistof van vast voedsel: vloeistof gaat direct door, vast voedsel wordt eerst geplet. Stress kan dit proces verstoren, vandaar dat je bij veel stress "geen hap door je keel" krijgt.

De dunne darm

Drie tot zes meter lang, en hier vindt de belangrijkste fase van de spijsvertering plaats. Enzymen knippen het voedsel tot moleculen zo klein als je lichaamscellen, die via bloedvaatjes op de darmvlokken richting je lever stromen. Een uur na de vertering begint de dunne darm zichzelf schoon te maken — dat gerommel in je buik zijn dus je darmen, niet je maag.

De dikke darm

Verwerkt de restanten ongeveer zestien uur lang, drie tot vier keer per dag actief om alles richting de uitgang te duwen. Belangrijke stoffen zoals calcium worden hier pas echt opgenomen, net als de water- en zouthuishouding. Van hap tot toilet duurt gemiddeld een hele dag, afhankelijk van hoe gezond je darmen zijn.