Voeding & gezondheid

Metabolisme, bloedsuiker en schildklier: hoe ze samenhangen

Je stofwisseling wordt door meer bepaald dan alleen hoeveel je beweegt. Wat je eet, hoe je schildklier functioneert en hoe stabiel je bloedsuikerspiegel is, spelen allemaal een rol in hoeveel energie je lichaam verbrandt en opslaat.

Thermogenese: hoe voeding je calorieverbranding stuurt

Thermogenese is het proces waarbij je lichaam calorieën verbrandt om warmte te produceren. Er zijn drie soorten: door oefening geïnduceerde thermogenese (EIT), niet-oefening activiteit thermogenese (NEAT) en voeding-geïnduceerde thermogenese (DIT). Bij die laatste vorm draait het om wat je eet: sommige voedingsmiddelen vereisen meer energie om te verteren, absorberen en metaboliseren dan andere, wat leidt tot een verhoogde calorieverbranding (Westerterp, 2004).

Eet je voedsel dat een hoge thermogenese veroorzaakt, dan verbrandt je lichaam meer calorieën tijdens de spijsvertering — je slaat dus minder calorieën op als vet. Voedingsmiddelen die bekend staan om hun hoge thermogene effect zijn onder andere:

  1. Eiwitten: hebben het hoogste thermogene effect van alle macronutriënten. Ze vereisen ongeveer 20 tot 30% van de verbruikte calorieën voor spijsvertering en absorptie.
  2. Capsaïcine: de stof die pepers hun hitte geeft, verhoogt de thermogenese en bevordert de vetoxidatie (Reinbach et al., 2009).
  3. Cafeïne: verhoogt het metabolisme en stimuleert de vetverbranding (Acheson et al., 1980).
  4. Voedingsvezels: vezelrijk voedsel verhoogt de thermogenese door de spijsvertering te vertragen en je langer vol te laten voelen.

Voeding-geïnduceerde thermogenese is dus een krachtig hulpmiddel bij gewichtsverliesdoelen — maar wel een onderdeel van een bredere, evenwichtige aanpak, niet de enige oplossing.

Een trage schildklier: oorzaken en aanpak

Voel je je voortdurend vermoeid, heb je moeite met afvallen of last van een droge huid? Dan kan het zijn dat je schildklier niet optimaal functioneert. Dit kleine orgaan in je hals regelt de stofwisseling en beïnvloedt bijna alle metabolische processen in het lichaam (Harvard Medical School, 2019).

Een trage schildklier — hypothyreoïdie — kan verschillende oorzaken hebben: een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem de schildklier aanvalt, bepaalde medicijnen, behandelingen tegen een overactieve schildklier, of een tekort aan jodium in het dieet (Mayo Clinic, 2021).

Hoewel medicatie vaak noodzakelijk is, kunnen gezonde voeding en krachttraining een belangrijke rol spelen in het beheer van deze aandoening. Kies voedingsmiddelen rijk aan jodium, zoals zeewier en vis — dit mineraal is essentieel voor de productie van schildklierhormonen (Harvard Medical School, 2019). Daarnaast kan krachttraining de stofwisseling stimuleren en het energieniveau verhogen: onderzoek toont aan dat het de ruststofwisseling kan verhogen, wat helpt bij gewichtsbeheersing — een veelvoorkomend probleem bij een trage schildklier (Westcott, 2012).

Vermoed je een trage schildklier? Win dan medisch advies in. Samen met je arts stel je een behandelplan op dat past bij jouw unieke behoeften en levensstijl.

Vijf manieren om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden

Een stabiele bloedsuikerspiegel is net zo cruciaal voor je algehele gezondheid als een goed werkende schildklier. Is je bloedsuikerspiegel te hoog of te laag, dan kunnen gezondheidsproblemen optreden, van vermoeidheid en concentratieproblemen tot ernstigere aandoeningen zoals diabetes (American Diabetes Association, 2020).

1. Eet evenwichtig en gezond

Kies voedingsmiddelen met een lage glycemische index, zoals volkoren granen, groenten en peulvruchten — die verhogen je bloedsuikerspiegel langzaam en gestaag (Harvard Health Publishing, 2020).

2. Wees actief

Fysieke activiteit helpt je lichaam om suiker effectiever te verwerken (Mayo Clinic, 2020). Dat hoeft niet meteen een sportschoolabonnement te zijn — een dagelijkse wandeling of fietstocht maakt al verschil.

3. Sla geen maaltijden over

Maaltijden overslaan leidt tot schommelingen in je bloedsuikerspiegel. Eet regelmatig en zorg dat elke maaltijd een goede balans van eiwitten, koolhydraten en vetten bevat (Cleveland Clinic, 2020).

4. Beperk stress

Stress kan je bloedsuikerspiegel verhogen en het moeilijker maken om die onder controle te houden. Verminder stress met ontspanningstechnieken zoals yoga, meditatie of diepe ademhalingsoefeningen (Mayo Clinic, 2020).

5. Slaap voldoende

Slaapgebrek kan de insulinegevoeligheid van je lichaam verminderen en leiden tot hogere bloedsuikerspiegels (National Sleep Foundation, 2020). Probeer elke nacht voldoende slaap te krijgen.

Een aanpak die met je lichaam meedenkt

Voeding, training en herstel op elkaar afstemmen werkt het best met iemand die meekijkt. In een gratis kennismaking bespreken we jouw situatie.

Plan een gratis kennismaking

Literatuur

  • Westerterp, K. R. (2004). Diet induced thermogenesis. Nutrition & Metabolism, 1(1), 5.
  • Reinbach, H. C., Smeets, A., Martinussen, T., Møller, P., & Westerterp-Plantenga, M. S. (2009). Effects of capsaicin, green tea and CH-19 sweet pepper on appetite and energy intake in humans in negative and positive energy balance. Clinical Nutrition, 28(3), 260-265.
  • Acheson, K. J., Zahorska-Markiewicz, B., Pittet, P., Anantharaman, K., & Jéquier, E. (1980). Caffeine and coffee: their influence on metabolic rate and substrate utilization in normal weight and obese individuals. The American Journal of Clinical Nutrition, 33(5), 989-997.
  • Harvard Medical School. (2019). The lowdown on thyroid slowdown. Harvard Health Publishing. health.harvard.edu
  • Mayo Clinic. (2021). Hypothyroidism (underactive thyroid). mayoclinic.org
  • Westcott, W. L. (2012). Resistance training is medicine: effects of strength training on health. Current Sports Medicine Reports, 11(4), 209-216.
  • American Diabetes Association. (2020). Hypoglycemia (low blood sugar).
  • Harvard Health Publishing. (2020). The lowdown on glycemic index and glycemic load.
  • Mayo Clinic. (2020). Blood sugar levels can fluctuate for many reasons.
  • Cleveland Clinic. (2020). Glycemic index and diabetes.
  • National Sleep Foundation. (2020). The link between a lack of sleep and type 2 diabetes.